Злачынствы супраць жыцця, здароўя, палавой недатыкальнасці і палавой свабоды непаўналетніх з'яўляюцца грамадска небяспечнай з'явай і ўяўляюць сабой адну з найбольш небяспечных форм антысацыяльных паводзін, і дадзеная тэза не патрабуе асаблівых доказаў.
Шкода, прычыненая дзіцяці ў выніку гвалтоўных злачынстваў, прыводзіць да адхіленняў у маральным і псіхафізічным развіцці непаўналетніх і ўяўляе пагрозу для яго будучыні.
Выніковасць папярэджання і прафілактыкі злачынстваў супраць палавой свабоды непаўналетніх вельмі моцна ўскладняецца мноствам абставін, сярод іх:
- асаблівасці арганізма непаўналетніх - іх псіхалогія і фізіялогія. Дзеці часта проста не ў стане ўсвядоміць, што над імі быў учынены гвалт, або хаваюць гэта ўсімі магчымымі спосабамі, баючыся адмоўнай рэакцыі з боку бацькоў і іншых блізкіх асоб.
- прамая залежнасць пацярпелых непаўналетніх ад злачынца. Суб'екты злачынства ў гэтым выпадку могуць выступаць блакіруючым фактарам - выкарыстоўваць усе магчымыя сродкі для таго, каб аб злачынстве ніхто не даведаўся.
Даведачна: Сэксуальнае гвалт - любы кантакт або ўзаемадзеянне паміж дзіцем і чалавекам, старэйшым за яго па ўзросту, у якім дзіця сэксуальна стымулюецца або выкарыстоўваецца для сэксуальнай стымуляцыі. Гэта:
-ласка і крананне забароненых частак цела, эратызаваная клопат;
-дэманстрацыя палавых органаў, выкарыстанне дзіцяці для сэксуальнай стымуляцыі дарослага (распусныя дзеянні);
-згвалтаванне ў звычайнай форме, аральна-генітальны і анальна-генітальны кантакт;
Сэксуальная эксплуатацыя - парнаграфічныя фатаграфіі і фільмы з удзелам дзецьмі, прастытуцыя.
Трэба адзначыць, што крымінальныя справы дадзенай катэгорыі з'яўляюцца ў адпаведнасці з крымінальна-працэсуальным заканадаўствам справамі публічнага абвінавачання, г.зн. узбуджаюцца незалежна ад наяўнасці заявы пацярпелай (пацярпелага) і не падлягаюць спыненню ў выпадку прымірэння бакоў.
У крымінальным заканадаўстве дадзеныя віды злачынстваў вылучаныя ў асобны раздзел «Злачынствы супраць палавой недатыкальнасці і палавой свабоды».
Найбольш часта непаўналетнія прызнаюцца пацярпелымі пры расследаванні крымінальных спраў, узбуджаных па арт.166, 167, 168, 169 КК Рэспублікі Беларусь і іншых.
Артыкул 166. Згвалтаванне
1. Палавыя зносіны насуперак волі пацярпелай з прымяненнем гвалту або з пагрозай
яго прымянення да жанчыны або яе блізкіх ці з выкарыстаннем бездапаможнага стану
пацярпелай (згвалтаванне) –
караецца абмежаваннем свабоды на тэрмін да чатырох гадоў або пазбаўленнем волі
на тэрмін ад трох да сямі гадоў.
2. Згвалтаванне, учыненае паўторна, або групай асоб, або асобай, якая раней учыніла
дзеянні, прадугледжаныя артыкулам 167 гэтага Кодэкса, або згвалтаванне заведама
непаўналетняй –
караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад пяці да трынаццаці гадоў.
3. Згвалтаванне заведама малалетняй або згвалтаванне, якое выклікала па
неасцярожнасці смерць пацярпелай, або прычыненне цяжкіх цялесных пашкоджанняў, або
заражэнне ВІЧ, або іншыя цяжкія наступствы, –
караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад васьмі да пятнаццаці гадоў.
Заўвага. Для мэт прымянення гэтага артыкула і артыкула 167 гэтага Кодэкса малалетні, які не
дасягнуў дванаццацігадовага ўзросту на момант учынення ў дачыненні да яго злачынства, прызнаецца
асобай, якая знаходзіцца ў бездапаможным стане, паколькі з прычыны ўзросту не можа разумець характар
і значэнне дзеянняў, якія ўчыняюцца з ім.
Артыкул 167. Гвалтоўныя дзеянні сексуальнага характару
1. Педэрастыя, лесбіянства або іншыя дзеянні сексуальнага характару, учыненыя
насуперак волі пацярпелага (пацярпелай) з прымяненнем гвалту або з пагрозай яго
прымянення ці з выкарыстаннем бездапаможнага стану пацярпелага (пацярпелай), –
караюцца абмежаваннем свабоды на тэрмін да чатырох гадоў або пазбаўленнем волі
на тэрмін ад трох да сямі гадоў.
2. Тыя ж дзеянні, учыненыя паўторна, або асобай, якая раней учыніла згвалтаванне,
або групай асоб, або ў дачыненні да заведама непаўналетняга (непаўналетняй), –
караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад пяці да трынаццаці гадоў.
3. Дзеянні, прадугледжаныя часткамі 1 або 2 гэтага артыкула, якія ўчынены ў
дачыненні да заведама малалетняга (малалетняй), або выклікалі па неасцярожнасці смерць
пацярпелага (пацярпелай), або прычыненне цяжкіх цялесных пашкоджанняў, або
заражэнне ВІЧ, або іншыя цяжкія наступствы, –
караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад васьмі да пятнаццаці гадоў.
Артыкул 168. Палавыя зносіны і іншыя дзеянні сексуальнага характару
з асобай, якая не дасягнула шаснаццацігадовага ўзросту
1. Палавыя зносіны, педэрастыя, лесбіянства або іншыя дзеянні сексуальнага
характару, учыненыя асобай, якая дасягнула васямнаццацігадовага ўзросту, з асобай, якая
заведама не дасягнула шаснаццацігадовага ўзросту, пры адсутнасці прыкмет злачынстваў,
прадугледжаных артыкуламі 166 і 167 гэтага Кодэкса, –
караюцца абмежаваннем свабоды на тэрмін да чатырох гадоў або пазбаўленнем волі
на той жа тэрмін са штрафам.
2. Тыя ж дзеянні, учыненыя асобай, якая раней учыніла злачынствы,
прадугледжаныя артыкуламі 166 або 167 гэтага Кодэкса, або ў дачыненні да дзвюх
і больш асоб, або асобай, на якую ўскладзены абавязкі па выхаванні, утрыманні, захаванні
бяспекі жыцця і здароўя непаўналетняга, або групай асоб, –
караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад трох да дзесяці гадоў.
Заўвага. Асоба, якая ўчыніла дзеянні, прадугледжаныя часткай 1 гэтага артыкула, вызваляецца
ад крымінальнай адказнасці, калі будзе ўстаноўлена, што гэта асоба і ўчыненае ёй злачынства перасталі
быць грамадска небяспечнымі ў сувязі з узяццем шлюбу з пацярпелай (пацярпелым).
Артыкул 169. Распусныя дзеянні
1. Распусныя дзеянні, учыненыя асобай, якая дасягнула васямнаццацігадовага
ўзросту, у дачыненні да асобы, якая заведама не дасягнула шаснаццацігадовага ўзросту,
пры адсутнасці прыкмет злачынстваў, прадугледжаных артыкуламі 166, 167 і 168 гэтага
Кодэкса, –
караюцца арыштам або пазбаўленнем волі на тэрмін ад аднаго года да трох гадоў.
2. Тыя ж дзеянні, учыненыя з прымяненнем гвалту ці з пагрозай яго прымянення, або
ў дачыненні да заведама малалетняга (малалетняй), або бацькамі, педагагічнымі
работнікамі ці іншымі асобамі, на якіх ускладзены абавязкі па выхаванні непаўналетняга,
або асобай, якая раней учыніла злачынствы, прадугледжаныя гэтым артыкулам або
артыкуламі 166–168 гэтага Кодэкса, –
караюцца пазбаўленнем волі на тэрмін ад трох да шасці гадоў.
Артыкул 170. Прымушэнне да дзеянняў сексуальнага характару
1. Прымушэнне асобы да палавых зносін, педэрастыі, лесбіянства або ўчынення
іншых дзеянняў сексуальнага характару шляхам шантажу, пагрозы знішчэннем,
пашкоджаннем або адабраннем маёмасці ці з выкарыстаннем службовай, матэрыяльнай
або іншай залежнасці пацярпелага (пацярпелай) –
караецца абмежаваннем свабоды на тэрмін да трох гадоў або пазбаўленнем волі на
той жа тэрмін са штрафам і з пазбаўленнем права займаць пэўныя пасады або займацца
пэўнай дзейнасцю або без пазбаўлення.
2. Тое ж дзеянне, учыненае ў дачыненні да заведама непаўналетняга
(непаўналетняй), –
караецца пазбаўленнем волі на тэрмін ад трох да шасцш гадоў.
па матэрыялах https://pravo.by/document/pdf/kodeksibel/kriminalni_kodeks_rb_1999_bel
Большасць бацькоў, педагогаў і псіхолагаў баяцца абмяркоўваць тэму сэксуальнага гвалту больш, чым ахвяра. У гутарках з дзецьмі яны не задаюць правільныя пытанні на гэтую тэму, а часам і не чуюць, калі яны намякаюць ім аб учыненым гвалце. У той жа час, як паказвае практыка, нават пры наяўнасці аб'ектыўнай інфармацыі ўся ўвага засяроджваецца, як правіла, на злачынцы, тады як ахвяра мае патрэбу ў першую чаргу ўвазе і неабходнай сацыяльнай, псіхалагічнай і медыцынскай дапамогі.
разгарнуць » / « згарнуць